đốp chát
Định nghĩa
Tính từ:
- Có thái độ nói năng hỗn xược, cộc cằn, hay cãi lại một cách thiếu tôn trọng: Dùng để miêu tả cách nói chuyện hoặc thái độ của một người khi đối đáp, thường là trả lời lại một cách gay gắt, thiếu lịch sự.
- Có tính chất đối đáp nhanh, sắc, nhưng thiếu nhã nhặn: Nhấn mạnh vào sự nhanh nhảu, sắc sảo trong lời nói nhưng đi kèm với sự khiếm nhã.
Động từ (dùng trong khẩu ngữ):
- Hành động nói lại, cãi lại một cách hỗn hào, thiếu tôn trọng: Chỉ hành động cụ thể của việc đối đáp lại người khác theo cách đốp chát.
Ví dụ sử dụng
Tính từ:
- Cô bé ấy trông ngoan ngoãn nhưng tính nết rất đốp chát.
- Anh ta trả lời bằng một giọng điệu đốp chát khiến mọi người khó chịu.
Động từ (khẩu ngữ):
- Đừng có đốp chát với người lớn như thế!
- Nó hay đốp chát lại mỗi khi bị nhắc nhở.
Các cách sử dụng nâng cao
"ăn nói đốp chát": cụm từ dùng để nhấn mạnh thói quen hoặc phong cách nói chuyện hỗn xược.
- Cậu ấy nổi tiếng trong lớp vì tật ăn nói đốp chát.
"cái miệng đốp chát": dùng để chỉ riêng về lời nói, cách đối đáp của một người.
- Chị đừng để cái miệng đốp chát ấy mà mất lòng thiên hạ.
Biến thể và từ gần giống
Bốp chát (tính từ, động từ): Là biến thể phát âm khác, cùng nghĩa với đốp chát.
- Thằng bé học được cái thói bốp chát từ đâu vậy?
Hỗn xược (tính từ): Có nghĩa tương tự nhưng nhấn mạnh hơn vào sự vô lễ, thiếu tôn trọng một cách nghiêm trọng.
- Cộc cằn (tính từ): Chỉ tính cách thô lỗ, khó chịu trong giao tiếp nói chung.
Từ đồng nghĩa
- Cãi lại: Hành động phản bác lại lời người khác (có thể ở mức độ nhẹ hơn).
- Xấc xược: Có thái độ và lời nói vô lễ, coi thường người khác.
- Láu táu: Nhanh nhảu, nhiều lời, nhưng không nhất thiết mang nghĩa tiêu cực mạnh như đốp chát.
Từ trái nghĩa
- Lễ phép: Có thái độ kính trọng, đúng mực.
- Nhã nhặn: Lịch sự, tao nhã trong lời nói và cử chỉ.
- Ngoan ngoãn: Dễ bảo, biết nghe lời.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Ăn không nên đọi, nói không nên lời": Thành ngữ phê phán những người nói năng vụng về, không khéo léo, trái ngược với kiểu đốp chát (nhanh nhưng hớ).
- "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau": Khuyên răn về sự cẩn trọng, lịch sự trong lời nói, ngầm phê phán thói đốp chát.